Manuel María na música popular

Este ano, o poeta e escritor de Outeiro de Rei Manuel María (1929-2004) recibe a homenaxe das letras galegas 2016. A biblioteca do Val do Tea dispón de varios libros e material audiovisual de Manuel María, dipoñibles para os seus usuarios, dous libros de poemas: Terra Chá (1954) e Os lonxes do solpor (2012 póstumo de 1993) e a obra de teatro Barriga verde (1973). Tamén hai varios libros sobre o autor, como O Cuco cucou cuqueiro, Conversas con Manuel María…

 

2016-05-25 14.36.29
Foi un escritor en galego moi coñecido polos seus numerosos libros de poemas, que acompañaron os sentimentos e reivindicacións por varias xeracións dunha Galicia que cambiaba rapidamente na segunda metade do século XX. Numerosos autores adaptaron algúns dos seus poemas como cantigas populares, sobre todo acompañado de música tradicional galega. Nós destacamos aquí “O Carro” de Fuxan os Ventos, poema do libro que máis repercusión tivo, a Terra Chá:

Homenaxe do alumnado de 2º de Bacharelato do IES Val do Tea A NEIRA VILAS

Xose-Neira-Vilas

Ola a todos e todas:

O pasado 14 de decembro fixémoslle unha homenaxe a Neira Vilas. Nese mesmo día estaba previsto que o propio autor visitase o noso centro para encontrarse co alumnado de 2º de Bacharelato. Pero unha convidada inoportuna, intempestiva e ineludible – a Morte- quixo impedir que un dos autores máis entrañables, auténticos e humanos da nosa literatura puidese realizar o seu expresado desexo de falar cos rapaces, pois tiña moitas, tantas cousas que contarlles! Así mo dixo el, por teléfono, na véspera da súa morte, tras terlle eu, uns días antes, proposto adiar a visita para xaneiro; e tras ter conseguido (arrastrada pola súa enerxía, paixón e entusiasmo) fixar o día 14 como data para o encontro. Mellor canto antes- dixera el. Porque en xaneiro teño a axenda moi ocupada…

E nesa derradeira chamada (eu non sospeitaba que sería a derradeira!), na que estabamos puntualizando os detalles da visita, el volvera insistir: teño moito que contarlles aos rapaces e rapazas! Teño que falarlles da gran sorte que teñen por ter unha lingua e unha cultura propias, da que, por desgraza, non sempre se senten orgullosos. E eu compréndoos! Foron moitos anos de menosprezo os que sufriron seus avós, seus pais; de facerlles sentir que a súa lingua valía menos có castelán… Pero eu quero dicirlles que teñen algo valioso que preservar. Quero dicirlles que non só non hai razóns para sentírense avergoñados da súa lingua, senón que hai moitas para sentírense felices de pertencer a un pobo que en circunstancias moi negativas soubo conservar a súa lingua, a súa identidade. E é moi curioso- dicía- que ese sentimento de inferioridade só o sintan os rapaces e rapazas que viven en Galicia: eu a miúdo comunícome con rapaces que estudan galego en Arxentina, en Cuba; nenos que falan galego comigo a través de internet. E fano con alegría, orgullosos de formar parte dunha comunidade espiritual, cultural e lingüística que os seus avós estenderon polo mundo, cando a vida, as dificultades da vida nunha Galicia asolada pola miseria e a falta de liberdade, os levou a atravesar o Atlántico e a botar raíces lonxe da terra onde naceran. Unha terra que nunca esqueceron, que mesmo redescubriron e aprenderon a aprezar en todo o seu valor, precisamente por estaren lonxe dela. Como lle pasara a el mesmo, cando chegou primeiro á Arxentina, despois a Cuba, e entrou en contacto coa comunidade galega emigrante ou exiliada (Castelao, Luís Seoane, Blanco Amor… , e tantos outros que tiveran que exiliarse para fuxir da represión franquista), que intentaba e conseguiu conservar, e mesmo enriquecer, fóra do país, a cultura e a lingua: creando editoriais, publicando libros, organizando actividades culturais… E el atárase a este destino xeneroso, feliz de participar nunha empresa que lle permitía seguir dalgún xeito cos pés e o corazón chantados nesa terra tan amada, e tanto tempo maltratada.

Recibín a triste nova da súa morte durante unha clase cun grupo de bacharelato: viñera traela, desolado, Xóan Carlos, o profe de Plástica, un dos máis entregados promotores da súa visita, xunto con Esme e Cándido. E foi un momento duro, non só por inesperado e imprevisto, senón porque negaba a posibilidade de que o noso alumnado, que estaba a ler Memorias dun neno labrego, puidese recibir da súa propia fonte a experiencia vital dun home, dun escritor, que soubo coma ninguén expresar as vivencias de tantos e tantas nenos e nenas das nosas aldeas nun tempo escuro e difícil. Un tempo no que á carencia de recursos materiais se sumaba o menosprezo que sufrían por seren galego falantes.

Balbino foi unha luminosa creación de Neira Vilas, un espello dignificador que facía evidente que ser da aldea, pobre e galego falante non era ser parvo e coitado, como algunha xente malintencionada ou desarraigada (e, sente unha a tentación de pensar, bastante parva! ), se empeñaba en afirmar.

Trala conmoción inicial, tomamos a decisión de manter a data para o encontro con Neira Vilas. A morte empeñárase en impedilo, pero o amor sempre foi máis forte cá morte. Sería un encontro coa súa voz, coas súas palabras, coa súa vida e obra, en definitiva. E aquí está o resultado: humilde, pero feito con moito amor e respecto. E se me atrevese a ser fachendosa, diría que algo hai nel do que levou o autor a ofrecernos Memorias dun neno labrego.

Moitas grazas a todos/as os que o fixestes posible: alumnos/alumnas (voluntarios e asistentes) profes colaboradores e a todos aqueles que prestastes o voso apoio.

Homenaxe a Neira Vilas