Ao mestre Emili Teixidor in memoriam

O martes 19 de xuño finou Emili Teixidor, mestre, periodista e escritor, como o definen algúns medios.

Desde o noso blog queremos facer unha pequena homenaxe ó mestre, periodista, escritor, guionista, pero sobre todo á persoa que foi Emili Teixidor.

Efectivamente foi mestre e pedagogo. Unha obra clave para calquera persoa que traballe no ámbito das bibliotecas é La lectura i la vida. (“Sense la literatura no seríem el que som. No seríem humans”). Nesta obra de referencia E. Teixidor fai entre outras cousas un alegato en favor da lectura non só coma un pracer, senón como unha forma de entender mellor o mundo, de enfrontarnos ás nosas emocións, madurar e realizarnos coma persoas. Neste libro reúnense reflexións sobre a incitación á lectura, o sentido da literatura xuvenil e os libros de referencia para calquera adolescente.

Foi escritor de literatura infantil e xuvenil, na que se estreou no 1967 coa obra “Les rates malaltes”, acadou diversos galardóns entre eles o Premio Nacional del Ministerio de Cultura de literatura infantil y juvenil (1997) coa obra L’amiga més amiga de la formiga Piga. A formiga Piga, é un dos seus persoaxes entrañables, hai toda unha serie dedicada ás súas aventuras.

L’ocell de foc é outro referente na súa obra para xóvenes. Esta é unha novela histórica ambientada na época feudal, que trata o tema dos xograres. Persoalmente é unha das miñas favoritas, e mágoa que non teñamos  tradución ó galego, pois, aínda que ambientada en Cataluña o tema xograresco tócanos moi de preto por estes lares.

En realidade, hai moi pouca obra de Teixidor en galego, pese á gran extensión desta en català. Hai  traducións ó castelán, e algunha que outra ó francés, grego, italiano e portugués.

En galego temos “Pan negro”, grazas á tradución que publicou no 2011 Eduard del Castillo Velasco coa colaboración da Fundación Vicente Risco. Esta foi a obra que o popularizou ó facer a adaptación dela ó cine Agustí Villaronga. Aínda que a película recolle motivos doutras obras de Teixidor coma “O retrato do asasino de paxaros” que tamén ten moito peso na adaptación ó cinema.

Emili Teixidor iniciouse na literatura para adultos no 1979 coa obra “Sic trànsit Glòria Swanson“, galardoada co premio  Crítica Serra d’Or de narrativa. Das últimas obras para adultos é “Els convidats” do 2010, novela na que volve ó mundo de “Pa negre”.

A foto coa que ilustramos a entrada foi tomada fai cáseque un ano, nas II Xornadas da Escola de Verán de literatura infantil e xuvenil celebradas na segunda semana de xullo no monasterio de Montserrat. A Universidade de Vic concedeulle o doctorado Honoris Causa a comezos deste ano.

Emili Teixidor sempre fixo unha defensa das humanidades e da cultura, co tono educado que o caracterizaba, pero sempre contundente. De persoas así andamos escasos nestes tempos, polo que a súa partida nos apena aínda máis se cabe.

Pechamos esta entrada cunha entrevista que lle fixeron na TV3, está en català, pero quedaivos coa resposta á primeira pregunta que lle fai o presentador:

http://www.tv3.cat/3alacarta/#/videos/466589

“-Cal é a primeira receta máxica para atraernos á lectura?

-A primeira receta é que non hai recetas máxicas, que todos son intentos, aproximacións,  pero se tivese que dicir algunha sería que a persoa que pretende unha destas recetas, a aplique porque normalmente todos nos preocupamos moito da pouca lectura, da falta de lectura dos outros, dos xoves sobre todo, pero non se fala nunca da dos maiores, de maneira que quizáis comezando os maiores, logos os xoves xa seguirán.”

Emili Teixidor (Roda de Ter, 22 de decembro do1933-Barcelona, 19 de xuño do 2012)

Si, mestre, predicando co exemplo.

Remedio para melancólicos

Onte dixéchesme que morrera Ray Bradbury. Mais eu podo dicir que o poderei seguir lendo en ti e que, a súa obra, se poñerá “de punta” contigo cando te emociones ou algo che guste moitísimo.

 

 

Ler en ti. Tamén se pode ler nas persoas que queremos, sobre elas, para elas

Abrió la mano. En la mano se veía una rosa recién cortada, con unas gotas de agua cristalina entre los suaves pétalos rojizos. Extendí la mano para tocarla, pero era sólo una ilustración.

En cuanto al resto, no sé cómo pude quedarme quieto y mirar. El hombre ilustrado era una acumulación de cohetes, y fuentes, y personas, dibujados y coloreados con tanta minuciosidad que uno creía oír las voces y los murmullos apagados de las multitudes que habitaban su cuerpo. Cuando la carne se estremecía, las manitas rosadas gesticulaban, los labios menudos se movían, en los ojitos verdes y dorados se cerraban los párpados. Había prados amarillos y ríos azules, y montañas y estrellas y soles y planetas, extendidos por el pecho del hombre ilustrado como una vía láctea. Las gentes se dividían en veinte o más grupos, instalados en los brazos, los hombros, las espaldas, los costados, las muñecas y la parte alta del vientre. Se los veía en bosques de vello,
escondidos en una constelación de pecas, o hundidos en las cavernas de las axilas, con
ojos resplandecientes como diamantes. Cada grupo parecía dedicado a su propia
actividad; cada grupo era toda una galería de retratos.

-¡Oh! ¡Son hermosas! -exclamé.

Fragmento de El hombre ilustrado

 

15 de novembro día do escritor encarcelado

A organización mundial de escritores PEN celebra o 15 de noviembre o día do escritor encarcelado. Tódolos anos nesta data, escritores do mundo enteiro fan o que estea ó seu alcance (escriben artigos, dan conferenias, etc.) para divulgar a problemática dos seus colegas detivos. Cinco escritores son elixidos polo PEN como representativos da persecución contra escritores.Cada ano PEN concéntrase nun caso de cada rexión do mundo, cada un ilustra unha clase de represión diferente.

Facemos a entrada ás presas, porque non houbo tempo para máis, deixovos os enlaces que nos aportaron a información para non deixar pasar esta celebración.

Aquí podedes ver as actividades que fará o PEN català neste día. Galicia desde o 1989 e Catalunya xa desde o 1926 forman parte do PEN Club (a maior asociación de escritores do mundo)

http://anaqueles.com.ar/2007/11/da-internacional-del-escritor.html

http://www.ifex.org/international/2008/11/21/pen_conmemora_el_d_a_del_escritor/es/

Faremos unha entrada como é debido relativa a este tema en algún outro momento.

Unha nova tradución da “Odisea”, ó catalán neste caso.

Fai uns días comentabamos no Club de lectura sobre “As aventuras de Ulises”, unha adaptación da “Odisea” de Homero, como xa dixemos na entrada ó repecto, e por iso esta noticia nos ven moi ó caso.

Mañá, martes día 15 preséntase en Valencia a tradución do grego do profesor Joan Francesc Mira

Profesor Joan Francesc Mira
Aquí vos deixo a tradución da páxina de “Acció Cultural del País Valencià” da que sacamos a noticia. Podedes vela picando sobre a imaxe.

Presentació de l’Odissea en versió de Joan F. Mira

19.00h

A presentación correrá a cargo de Joan Francesc Mira, escritor, antropólogo e traductor.

Presentará o acto Eliseu Climent, presidente de Acción Cultural do País Valenciano.

Homero, o autor da Ilíada e da Odisea, é o pai da literatura occidental: o principal legado literario da Antiga Grecia. Os 12000 versos da Odisea, repartidos en 24 cantos, narran as aventuras de Ulises durante o accidentado e longísimo retorno desde Troia ata Ítaca, a illa onde viven a súa dona e o seu fillo, esperándoo, ademais dun bon número de aspirantes a relevalo no trono e no leito nupcial. Episodios tan célebres como a sedución das sereas, a loita co xigante Polifemo, a visita ó mundo do máis alén, a venganza dos pretendentes ou o reencontró con Penélope fan que a Odisea sexa considerada, con toda a razón, a nai das novelas de aventuras. Unha obra mestra de todos os tempos, perfectamente estructurada, chea de beleza e moi amena.

Joan F. Mira (Valenciano, 1939) é autor dunha obra narrativa e ensaística de gran importancia, antropólogo e profesor de grego e cultura clásica. Destacou na tradución da Divina Comedia, de Dante Alighieri, e dos Evanxeos. A súa versión en hexámetros da Odisea traslada dunha maneira clara e fidel toda a grandeza, a emoción e a vivacidade narrativa do orixinal grego.

60 anos despois da versión de Carles Riba, esta nova versión catalana supón un gran acontecemento cultural  tendo en conta que o texto de Homero é a orixe da narrativa occidental e un dos fundamentos da nosa cultura.

A versión de Joan Francesc  Mira permítenos achegarnos a este clásico cun catalán rico, seguro e expresivo. Con este novo traballo, Joan Francesc  Mira asina a súa tradución das tres bases literarias da cultura occidental: a Divina Comedia, os Evanxeos e, agora, a Odisea.

Os clásicos nunca pasan de moda, por iso será que son clásicos, nonsi?